می دانیم که گوش انسان، دارای ساختاری ظریف و در عین حال پیچیده است که نقش حیاتی در شنوایی و ایجاد تعادل میان محیط ایفا می کند. وجود هرگونه اختلال ساختار ظریف گوش می تواند باعث بروز پیامد هایی فراتر از کاهش شنوایی به همراه داشته باشد؛ یکی از بیماری های مهم و کمتر شناخته شده گوش، کیست گوش یا همان کلستیاتوم گوش میانی است که این بیماری پیشرونده ، در صورت بی توجهی می تواند آسیب های جدی و برگشت ناپذیر ایجاد کند.
ناگفته نماند که کلستیاتوم، به طور کلی یک تومور سرطانی نیست؛ اما نشانه و علائم های این بیماری گاه از بسیاری از ضایعات بدخیم خطرناک تر است. این بیماری اغلب به صورت خاموش آغا می شود و بیمار در مراحل ابتدایی متوجه آن نخواهد شد.در ادامه از این مقاله از سایت دکتر یلدا جباری مقدم همراه باشید تا به صورت دقیق به بررسی بیماری کلستیاتوم یا کیست گوش میانی بپردازیم.
کلستیاتوم گوش میانی چیست؟
کلستیاتوم به تجمع غیرطبیعی سلول های شبیه پوست در فضای گوش میانی گفته می شود. این سلول ها به طور طبیعی باید در سطح خارجی از جمله عفونت گوش خارجی حضور داشته باشند، اما در این بیماری این سلول ها به دلایل مختلف وارد حفره گوش میانی شده و به تدریج تودهای لایهلایه را تشکیل می دهند. این توده یا کیست با تولید آنزیم های خاص، توانایی حل کردن استخوان های اطراف خود را دارد و به همین دلیل، استخوانچه های شنوایی، دیواره های گوش میانی و حتی ساختارهای عصبی مجاور ممکن است درگیر آن شوند. کیست گوش اغلب با عفونت مزمن همراه است و ترشحات بدبو یکی از نشانه های بارز آن محسوب می شود.
علائم کیست گوش میانی
نشانه و علائم های کلستیاتوم وابسته به مرحله بیماری، سن بیمار و سرعت پیشرفت متفاوت است. در بسیاری از موارد، علائم اولیه کیست گوش میانی بسیار خفیف است اما با این حال، برخی نشانه ها جدی و خطرناک محسوب می شوند که در ادامه آنها را بررسی کرده ایم :
- ترشح مداوم عفونت از گوش که اغلب با بوی ناخوشایند
- کاهش شنوایی تدریجی و یک طرفه
- احساس پری یا فشار در گوش
- درد مبهم یا گاه تیز در ناحیه گوش و پشت آن
- سرگیجه یا اختلال در تعادل در موارد پیشرفته
- وزوز گوش
- فلج نسبی عضلات صورت در مراحل شدید
نکته حائز اهمیت درباره علائم و نشانه های این بیماری این است که بسیاری از افراد آن را نادیده گرفته و برای درمان آن اقدامی نمیکنند و همین مسئله باعث تخریب بافتهای داخلی گوش می شود.
علت کلستیاتوم گوش میانی
ابتلا به بیماری کلستیاتوم دلایل متعددی دارد و معمولاً نتیجه یک عارضه نیست؛ از مهم ترین علت های بروز عفونت گوش میانی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- اختلال عملکرد شیپور استاش که باعث کاهش تهویه گوش میانی و ایجاد فشار منفی می شود و می تواند پرده گوش را به داخل بکشد.
- عفونتهای مزمن گوش میانی که با التهاب مداوم، ساختار طبیعی گوش را مختل کرده و زمینه را برای شکل گیری کلستیاتوم فراهم می کند.
- سوراخ شدن پرده گوش که ناشی از سوراخ های قدیمی و درمان نشده مسیر ورود سلول به گوش میانی را هموار می کنند.
- کلستیاتوم مادرزادی که از بدو تولد همراه کودک است.
عوارض کلستیاتوم یا کیست گوش میانی
به طور کلی بیماری کلستیاتوم گوش میانی می بایست تحت درمان و بررسی پزشک متخصص گوش ، حلق و بینی قرار گیرد ؛ عدم درمان این بیماری به طور کلی می تواند همراه با عوارض بسیار گسترده ای از جمله تخریب استخوانچه های شنوایی و ناشنوایی دائمی، گسترش عفونت به گوش داخلی و بروز سرگیجه شدید ، فلج عصب صورتی، آبسه مغزی، مننژیت و ترومبوز سینوس های مغزی نیز بشود.
به طور کلی علائم و عوارض بیماری کیست گوش میانی فرسایشی بوده و باعث می شود که آسیب ها به تدریج و بدون هشدار ناگهانی رخ دهند.
نحوه تشخیص کیست گوش میانی
تشخیص کلستیاتوم یا کیست گوش میانی تنها با معاینه دقیق گوش توسط متخصص، بررسی سابقه بیمار و استفاده از ابزارهای تصویربرداری انجام می شود. اتوسکوپی، سی تی اسکن و در مواردی انجام ام ار آی جهت تشخیص عفونت میانی گوش مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین تشخیص زودهنگام کیست گوش میانی ، شانس حفظ شنوایی و پیشگیری از بروز عوارض جدی را کاهش می دهد.
انواع راه های درمان کلستئاتوم گوش میانی
درمان اصلی کلستیاتوم، انجام جراحی است. البته که انتخاب روش جراحی تا حدی به وسعت ضایعه، سن بیمار و وضعیت شنوایی بستگی دارد ؛ اما به طور کلی روشهای درمان کیست گوش میانی شامل موارد زیر خواهند بود.
جراحی کانال بالایی که در این روش، دیواره پشتی مجرای گوش برداشته می شود تا دسترسی کامل به توده فراهم گردد. احتمال عود در این روش بسیار کمتر است، اما نیاز به مراقبت های طولانی مدت دارد. همچنین جراحی کانال وال آپ (یا بالایی ) ساختار طبیعی مجرا حفظ می شود و ظاهر گوش طبیعی تر باقی می ماند، اما احتمال باقی ماندن بافت های عفونی پنهان در این روش وجود دارد.
در نهایت جراحی ترمیمی شنوایی معمولا نیز در صورت امکان بازسازی استخوانچه ها برای بهبود شنوایی انجام می شود و هدف اصلی جراحی، حذف کامل بافت کلستیاتوم و پیشگیری از عود آن است.
