متاسفانه عفونت های مرتبط با مجرای گوش خارجی از شایع ترین مشکلات گوش و حلق و بینی به شمار می آیند؛ اما در میان آنها، نوعی از التهاب وجود دارد که با نام عفونت بدخیم گوش خارجی شناخته می شود که یک عفونت تهاجمی، عمیق و در مواردی بسیار خطرناک است. نوع بدخیم این بیماری اغلب با درگیری بافت های اطراف، گسترش به استخوان گیجگاهی، و تخریب ساختارهای حیاتی همراه است. این بیماری معمولا در افرادی بروز می کند که سیستم ایمنی تضعیف شده دارند؛ اما گاهی در افراد با وضعیت سلامت طبیعی نیز دیده می شود. پیشرفت این بیماری بسیار خطرناک است بنابراین شناخت نشانه و مراجعه زودهنگام به پزشک اهمیت فراوانی دارد.
عفونت بدخیم گوش خارجی
عفونت بدخیم گوش خارجی نوعی اوتیت است که با نفوذ باکتریبه عمق بافت های گوش آغاز می شود. این باکتری ها با ایجاد واکنش های التهابی شدید، سیر بیماری را از حد یک التهاب ساده به عفونتی مهاجم و مخرب تبدیل می کنند. ویژگی بدخیم این بیماری نیز به دلیل حاد بودن و قابلیت در درگیری استخوان، اعصاب جمجمه ای و حتی بروز مننژیت می باشد.
روند بروز عفونت بدخیم گوش خارجی معمولا تدریجی است؛ به این گونه که در مراحل آغازین، ممکن است فقط با درد یا خارش گوش شبیه به یک التهاب ساده تظاهر کند؛ اما در ادامه مسیر، دردهای مقاوم، ترشحات عفونی، کاهش شنوایی و حتی اختلالات عصبی می توانند به سرعت ظاهر شوند.
علت ایجاد عفونت بدخیم گوش خارجی
شناخت علت عفونت بدخیم گوش خارجی کمک می کند افراد در معرض خطر این بیمار بتوانند عوامل مستعد کننده را کنترل کنند. از این رو مهم ترین علتهای بروز بیماری عفونت گوش خارجی عبارت اند از:
- دیابت : دیابت شایع ترین عامل زمینه ساز بروز این بیماری به شمار می رود. قند خون بالا نه تنها رشد باکتری را آسان می کند، بلکه جریان خون ناحیه و عملکرد سلول های ایمنی را نیز کاهش می دهد. این ضعف دفاعی باعث می شود عفونت به سرعت به استخوان و بافت های عمقی گسترش یابد.
- تضعیف سیستم ایمنی: دیابت کنترل نشده، نقص ایمنی ناشی از داروها بیماری های خود ایمنی، شیمی درمانی و عفونت های ویروسی مثل HIV از مهم ترین عوامل مستعد کننده این عفونت هستند. در این شرایط، بافت ها قدرت مقابله با تکثیر میکروبی را از دست داده و بستر برای نفوذ عمیق باکتری فراهم می شود.
- عفونت های باکتریایی: باکتری و گاهی قارچ ها می توانند عامل عفونت بدخیم گوش خارجی باشند.
- شی خارجی: استفاده از گوش پاک کن، وسایل آلوده یا خاراندن مجرای گوش می تواند موجب خراش و باز شدن راه برای ورود میکروب ها شود که این عوامل به خصوص در افراد دیابتی و سالمندان بسیار خطرناک هستند.
- رطوبت و شنا : قرار گرفتن طولانی مدت در آب، کاهش چربی طبیعی مجرای گوش و افزایش رطوبت، محیطی مناسب برای رشد باکتری را فراهم می کند. بنابراین توصیه میشود که بعد از شنا یا استحمام گوش را بدون استفاده از اشیا خارجی (گوش پاک کن) خشک نمایید.
علائم عفونت گوش خارجی
آگاهی از علائم عفونت گوش خارجی نقش مهمی در تشخیص به موقع درمان بیماری دارد. البته علائم بیماری عفونت گوش خارجی در نوع ساده و بدخیم متفاوت است، اما نشانه هایی چون درد شدید و مداوم ، ترشح بدبو و چرکی، کاهش شنوایی، احساس پری و وزوز گوش، تب و بی حالی و علائم عصبی از اصلی ترین علائم بیماری به شمار می روند.
عوارض عفونت بدخیم گوش خارجی
این بیماری به طور کلی می تواند عواقب جدی و خطرناکی به همراه داشته باشد که سلامت کلی فرد را تحت تاثیر قرار دهد.
تخریب استخوان قاعده جمجمه که یکی از جدی ترین عوارض این بیماری به شمار می رود؛ درگیری اعصاب جمجمه ، مننژیت و انتشار عفونت به بافت های مجاور از اصلی ترین عوارض و خطرات عفونت بدخیم گوش به شمار می روند.
درمان عفونت بدخیم گوش خارجی
درمان این بیماری نیازمند مراحل تخصصی و گاهی چند مرحله ای دارد. معمولا پزشک در مرحله اول به تجویز آنتی بیوتیک ها پرداخته و تا چند هفته روند را ادامه دهد. همچنین در ادامه پزشک به برداشتن آلودگی ها و پاکسازی مجرای گوش می پردازد . در نهایت در صورت عدم درمان با روشهای غیر تهاجمی پزشک ملزم به انجام جراحی و برداشتن بافت های عفونی و آسیب دیده می شود. در نهایت توصیه میشود که بیمار در صورت مشاهده هرگونه علائم به پزشک متخصص گوش ، حلق و بینی مراجعه کرده تا عارضه به صورت دقیق و در زمان مناسب تحت بررسی و درمان قرار گیرد.
روشهای پیشگیری
پیشگیری از این بیماری بسیار آسانتر از درمان آن است. رعایت چند نکته ساده می تواند خطر بیماری را تا حد زیادی کاهش دهد که این نکات عبارت اند از:
- کنترل دقیق قند خون در بیماران دیابتی
- خودداری از استفاده از گوش پاک کن
- خشک کردن گوش پس از حمام یا شنا
- درمان به موقع عفونت های ساده گوش
- پرهیز از قرار گرفتن طولانی مدت در آب آلوده یا کلردار
- مراجعه سریع به دکتر جباری مقدم در صورت درد مداوم یا ترشح بدبو از گوش
