شنوایی یکی از حواس اصلی هر فرد است که اهمیت بسیار زیادی در جایگاه اجتماعی و آینده نوزاد دارد. شنوایی قابلیتی است که از نخستین روزهای زندگی بر رشد شناختی، ارتباطی و اجتماعی کودک تأثیر می گذارد. نوزادی که از بدو تولد با اختلالات شنوایی رو به رو باشد، بدون تشخیص زودهنگام و غربالگری ممکن است در مسیر رشد زبانی و گفتاری با چالش های بسیار جدی روبه رو شود. از این رو اهمیت غربالگری اولیه شنوایی نوزادان موضوعی بسیار حیاتی است که باید در نظر گرفته شود .
غربالگری اولیه شنوایی نوزادان چیست؟
غربالگری شنوایی در نوزادان 3 تا 5 روزه، فرآیندی ساده، بی خطر و بسیار دقیق است که معمولاً در همان روزهای آغازین پس از تولد نوزاد انجام می شود. این آزمایش نه تنها کمک می کند مشکلات شنوایی در همان مراحل اولیه شناسایی شوند، بله در صورت نیاز زمان درمان عارضه را نیز بررسی می کند. کم شنوایی یا مشکلات شنوایی مسئله ای بسیار جدی می باشد که باید در سریعترین زمان ممکن تحت معاینه و درمان قرار گیرد.
مزایا غربالگری شنوایی نوزاد
انجام غربالگری شنوایی، مزیت های فراوانی دارد که نه تنها کودک، بلکه خانواده و پزشکان از آن بهره مند هستند.برخی از مهم ترین مزایا غربالگری نوزادان عبارت اند از:
- تشخیص زودهنگام نقص های شنوای
- کاهش احتمال تاخیر زبانی
- بهبود عملکرد شناختی
- کاهش هزینه های بلند مدت
- ارتقای کیفیت زندگی نوزاد
نحوه انجام غربالگری شنوایی نوزاد
غربالگری شنوایی در نوزادان، به طور معمول به دو روش انجام می شود که عبارت اند از:
آزمون OAE
در این روش دستگاهی کوچک در کانال گوش قرار داده می شود که صداهای بسیار ملایمی را به گوش نوزاد می فرستد و پاسخ بازتابی گوش داخلی را ثبت می کند.
آزمون AABR
آزمون AABR یک روش سریع ، بدون درد است که الکترودهای کوچکی روی پیشانی یا پشت گوش چسبانده می شود. دستگاه به کمک این الکترودها بررسی می کند که آیا عصب شنوایی و مغز پیام های صوتی را به درستی دریافت و تفسیر می کنند یا خیر.
چرا غربالگری در روزهای ابتدایی تولد ضروری است؟
مغز نوزاد در ماه های نخست تولد به طور چشمگیری پذیرای محرک های صوتی است. اگر کودک در این دوران صداهای محیط را به درستی دریافت نکند، مسیر شکل گیری شبکه های عصبی مرتبط با زبان نیز مختل می شود. به طور کلی نوزادان کم شنوا دارای اختلالات گسترده ای در یادگیری ، زبان و صحبت کردن می باشند که درمان آنها در سنین بالا با چالش رو به رو است.
غربالگری اولیه نوزاد نه تنها از ایجاد تاخیر گفتاری جلوگیری می کند، بلکه مانع از بروز مشکلات ثانویه همچون انزوای اجتماعی، مشکل در یادگیری و دشواری در ارتباط با همسالان می شود.
غربالگری نوزاد چه زمانی انجام میشود؟
بهترین زمان انجام غربالگری نوزادان ، بین نوزادان 3 تا 5 روزه می باشد ؛ معمولا سلامت شنوایی نوزادان در بیمارستان و در ابتدایی ترین روزهای تولد بررسی می شود ؛ اما در صورت عدم بررسی و انجام معاینات توصیه میشود که حتما در ماه ابتدایی تولد تحت بررسی و معاینه قرار گیرد.
در صورت تشخیص کم شنوایی چه کار کنیم؟
یکی از دلایلی که توصیه میشود نوزاد در روزهای ابتدایی تولد تحت معاینه شنوایی قرار گیرد این است که در صورت وجود مشکل یا اختلالات شنوایی نوزاد سریعا تحت درمان قرار گیرد.از این رو توصیه میشود در صورت مشاهده هرگونه تداخل در روند رشد و شنوایی نوزاد حتما به یک متخصص گوش ، حلق و بینی با تجربه از جمبه دکتر یلدا جباری مقدم در این زمینه مراجعه شود.
عوارض عدم انجام غربالگری شنوایی نوزاد
بی توجهی به غربالگری شنوایی نوزاد در روزهای ابتدایی تولد، می تواند پیامدهای سنگینی برای کودک به همراه داشته باشد. تاخیر در گفتار و زبان ، مشکلات تحصیلی ، تاثیرات روانی ، دشواری در تعاملات اجتماعی ، وزوز گوش در بزرگسالی ، از دست رفتن فرصت درمان کودک از اصلی ترین عوارض های عدم غربالگری شنوایی نوزاد به شمار می روند.
چه نوزادانی بیشتر در معرض اختلال شنوایی هستند؟
اگرچه غربالگری برای همه نوزادان توصیه می شود، اما برخی از نوزادان بیشتر در معرض مشکلات شنوایی و اختلالات شنوایی قرار دارند. افرادی که سابقه خانوادگی ناشنوایی یا کم شنوایی دارند ، نوزادانی با زایمان زودرس ، نوزادانی با وزن پایین هنگام تولد ، عفونت های دوران بارداری و مصرف برخی داروها توسط مادر احتمال بروز مشکلات شنوایی را در نوزادان افزایش می دهد. از این رو توصیه می شود که همه والدین غربالگری نوزاد را در روزهای ابتدایی انجام دهند.
نکته پایانی
غربالگری اولیه شنوایی نوزادان یکی از مهمترین اقدامات جهت حفظ سلامتی شنوایی نوزاد در آینده می باشد. شنوایی یکی از اصلی ترین حواس می باشد که تاثیر مستقیمی بر نحوه گفتار، آموزش و جایگاه اجتماعی دارد. از این رو می توان گفت غربالگری شنوایی یکی از مهمترین اقداماتی است که والدین باید آن را تحت پیگیری قرار دهند.
